ระบำชุดสุโขทัย
ระบำสุโขทัย ประดิษฐ์ขึ้นให้มีลักษณะที่อ่อนช้อยงดงาม ตามแบบอย่างของศิลปะสมัยสุโขทัย
ระบำชุดสุโขทัย เป็นระบำโบราณคดีเกิดจากแนวคิดของนายธนิตอยู่โพธิ์ อดีตอธิบดีกรมศิลปากร ซึ่งได้พบภาพเขียน ภาพปั้นและภาพจำหลักตามโบราณสถาน และโบราณวัตถุสมัยต่างๆ ทั้งที่พบในประเทศไทยและประเทศใกล้เคียง จึงได้นำมาประกอบแนวคิดประดิษฐ์สร้างเครื่องดนตรี โดยมอบหมายให้ นายมนตรี ตราโมท ผู้เชี่ยวชาญดุริยางค์ไทย กรมศิลปากร ศิลปินแห่งชาติ สาขาศิลปะการแสดง เป็นผู้แต่งทำนองเพลงโดยนำทำนองเพลงเก่าของสุโขทัยมาดัดแปลง ผู้ประดิษฐ์ท่ารำคือ ท่านผู้หญิงแผ้ว สนิทวงศ์เสนี ผู้เชี่ยวชาญนาฏศิลป์ไทย กรมศิลปากร และผู้ออกแบบเครื่องแต่งกาย, สร้างเครื่องแต่งกาย, สร้างศิราภรณ์ และเครื่องประดับ คือ นายสนิท ดิษฐพันธ์, นางชนานันท์ ช่างเรียน และนายชิต แก้วดวงใหญ่ ระบำชุดสุโขทัยจัดแสดงครั้งแรกเมื่อวันที่ ๒๕ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๑๐ และภายหลังได้นำออกแสดง ในโรงละครแห่งชาติ และที่อื่น ๆ เพื่อให้ประชาชนได้รับชม
ท่าประกอบการรำสุโขทัย มีทั้งหมด 5 ท่ารำ ดังนี้
- ท่าดอกบัว คิดจากการเคารพบูชากราบไหว้ มือทำเป็นรูปดอกบัว อยู่ระหว่างอกเป็นดอกบัวตูม ชูมือขึ้นแล้วค่อยๆบานปลายนิ้วออกเป็นบัวบาน
- ท่าพระนารายณ์ แทนองค์พระนารายณ์ พระอิศวร ท่าจีบนิ้วหัวแม่มือจรดข้อสุดท้ายของนิ้วชี้ หักข้อนิ้วชี้ลงมา นิ้วที่เหลือกรีดตั้งวงกลางข้างลำตัว กระดกเท้าซ้าย
- ท่ายูงฟ้อนหาง แบมือ แขนทั้งสองตึงส่งหลัง หงายท้องแขนขึ้น
- ท่าบัวชูฝัก การขอพร อีกมือหนึ่งไว้ข้างสะโพก มือจีบคว่ำแล้วสอดมือขึ้น เป็นท่าสอดสูงเหนือศีรษะ
- ท่าชะนีร่ายไม้ หมุนเป็นวงกลมแทนการเวียน ว่าย ตาย เกิด มือข้างหนึ่งตั้งวงสูง มืออีกข้างหนึ่งหงายท้องแขน ลำแขนตึง แบมือและชี้ปลายนิ้วลง มองมือสูง
ชุดแสดงเครื่องแต่งของกายตัวเอกและตัวรอง มีดังนี้
- ศีรษะ ทรงยอดรัศมีสำหรับตัวเอก และทรงระฆังคว่ำสำหรับตัวรอง
- ต่างหู เป็นดอกกลม
- เสื้อในนาง สีชมพูอ่อน
- กรองคอ สีดำปักดิ้นและเลื่อม
- ต้นแขน ตัวรองพื้นสีดำปักดิ้นและเลื่อม ตัวเอกทำด้วยหนังลงรักปิดทอง
- กำไลข้อมือ ตัวรองพื้นสีดำปักดิ้นและเลื่อม ตัวเอกทำด้วยหนังลงรักปิดทอง
- ข้อเท้า ตัวรองพื้นสีดำปักดิ้นและเลื่อม ตัวเอกทำด้วยหนังลงรักปิดทอง
- ผ้ารัดเอว ทำด้วยผ้าสีดำมีลวดลายเป็นดอกไม้ประดับและห้อยที่ชายเป็นรูปสี่เหลี่ยมขนมเปียกปูน มีริบบิ้นสีเขียวห้อยมาทั้งสองข้าง
- ผ้านุ่ง เป็นกระโปรงบานจีบหน้าสีส้ม มีลูกไม้สีขาวระบายเป็นชั้น ๆ
- ทรงผม เกล้าผม ครอบด้วยที่รัดผม
จำนวนผู้เล่น ผู้หญิงจำนวน ๗ คน (ผู้แสดงต้องเป็นเลขคี่) - เครื่องดนตรี ประกอบด้วย ปี่ใน กระจับปี่ ฆ้องวงใหญ่ ซอสามสาย ตะโพน ฉิ่งและกรับ

